Wolontariat w Ośrodku Pomocy Społecznej w Wyszkowie

Dlaczego powstał u nas wolontariat?

Główny cel, który temu przyświecał to integracja lokalnej społeczności i przeciwdziałanie izolacji społecznej – aktywizowanie potencjału i zasobów społeczności lokalnej. W czasach, kiedy więzi międzyludzkie oraz rodzinne ulegają zanikowi, kiedy człowiek w pogoni za pieniądzem i sukcesem nie zauważa drugiego człowieka, wolontariat może stać się pierwszym krokiem do odbudowywania tych więzi, spowodować, że znów będziemy zauważać drugiego człowieka, zwłaszcza tego słabszego od siebie.  Ponadto pracownicy OPS nie chcieli być utożsamiani w środowisku lokalnym wyłącznie z przyznawaniem zasiłków, a poprzez wolontariat można było to zmienić – poszerzona została oferta świadczeń OPS i zmienił się wizerunek Ośrodka.

Począwszy od września 2001r. małymi krokami, z inicjatywy Kierownika i przy zaangażowaniu wszystkich pracowników ośrodka wprowadzaliśmy wolontariat. Najpierw kontakt i współpraca z Centrum Wolontariatu w Warszawie, szkolenia dla koordynatorów i pracowników socjalnych, stworzenie lokalnego programu wolontarystycznego, mapy potrzeb, podpisanie umowy z Centrum Wolontariatu, no i pozyskiwanie pierwszych wolontariuszy, którzy działają jako ważne uzupełnienie (a nie zastępowanie) pracowników socjalnych i służb społecznych w obszarze pomocy społecznej.

Kto może zostać wolontariuszem

Wolontariuszem może zostać każdy, kto chce swój czas i siły poświęcić na pomoc potrzebującym. Istota polega na na łączeniu ludzi  chętnych do niesienia pomocy z ludźmi, którzy takiej pomocy potrzebują. Od 2001 r. do marca 2008 r. w wyszkowskim programie wolontarystycznym uczestniczyło  204 osoby, które w taki czy inny sposób, w mniejszym lub większym stopniu zaangażowały się w ruch pomocy na rzecz osób potrzebujących.

Wolontariuszami są najczęściej ludzie młodzi – uczniowie, studenci, głównie kobiety, ale również osoby pracujące, emeryci, renciści bezrobotni. Występuje duża rotacja wśród wolontariuszy, która najprawdopodobniej jest wynikiem wieku i  wykonywanych czynności zawodowych. Stałą współpracę na bieżąco zaangażowanych jest zazwyczaj około 30 osób.

Obszary działania wolontariuszy

Główne obszary działania wolontariuszy to pomoc dla dzieci i młodzieży w wyrównywaniu braków szkolnych, opieka i towarzystwo dla osób niepełnosprawnych i starszych, praca w placówkach OPS tj. w świetlicy socjoterapeutycznej (do grudnia 2007), środowiskowym domu samopomocy oraz w domu dziennego pobytu  oraz pomoc w różnego rodzaju akcjach typu wyjazdy krajoznawcze lub wycieczki, wypoczynek letni czy zimowy, przygotowywanie i realizacja projektów, bale dla dzieci lub seniorów, wigilie dla samotnych, itp. Wolontariusze pracują indywidualnie lub grupowo, w zależności od potrzeb i okoliczności w lokalu OPS lub jego placówkach, w szkołach bądź w domu osoby zainteresowanej pomocą.

Statystyka dot. wolontariatu

W bazie danych posiadamy następujące informacje:

Podział wolontariuszy od 2001 r. do marca 2008 r.

  • uczniowie – 121,
  • 37 studentów,
  • czynni zawodowo – 18
  • osoby na emeryturze lub rencie – 10 (3,7)
  • osoby bezrobotne – 18
  • razem – 204

Spektrum wieku – krzywa wieku

  • najmłodszy wolontariusz. – 15 lat,
  • najstarszy wolontariusz. – 85 lat,
  • kobiety – 170,
  • 34 mężczyzn,

Czynnych zawodowo wolontariuszy na dzień dzisiejszy mamy 35 osób. Część z wolontariuszy na jakiś czas z różnych powodów zawiesza swoją działalność, ale mówią że będą ją kontynuować, część zrezygnowało zupełnie (główny powód – wyjazd z miasta, podjęcie pracy lub studiów).  Największe zainteresowanie jest wśród młodzieży – koleżanka przyprowadza koleżankę, albo ktoś przeczytał ogłoszenie w prasie, w szkole czy obejrzał reportaż w telewizji. Struktura wieku wolontariuszy jest różna, z ogromną przewagą ludzi młodych (70% to uczniowie głównie L.O.), ale mamy również kilka osób dojrzałych. Najstarsza wolontariuszka to 85-cio letnia Pani Bronisława, która przez całe swoje życie niosła pomoc innym, a  2 lata temu zrzeszyła się w naszym Programie Wolontariat w OPS.

Jak dbamy o wolontariuszy

Staramy się dbać o naszych wolontariuszy, zawieramy z nimi umowy, są ubezpieczeni. Współpracujemy z prasą lokalną i mediami przedstawiając na ich łamach dokonania wolontariuszy, ponadto pamiętamy o kartkach na święta czy urodziny, organizujemy wspólną Wigilię, drobne upominki, bilety do kina, do teatru, wyjazdy do stolicy – Dzień Wolontariusza, itp. Przedstawiamy wolontariuszy i ich osiągnięcia władzom miasta.

Wolontariat a satysfakcja

W świetle naszych doświadczeń dało się odczuć jak trudną sprawą jest dopasowanie oczekiwań klientów do możliwości wolontariuszy. Zapewnienie komfortu obydwu stronom to nie lada zadanie. Bywa również, że wolontariusze nie zawsze trafnie oceniają swoje możliwości i dyspozycyjność – pochopnie ofiarowują pomoc, przeceniając swoje możliwości. W związku z tym jest znaczna rotacja.

Każdy czas przepracowany w wolontariacie jest istotny i należy go docenić, nawet jeśli trwał krótko. Jednak patrząc z pozycji podopiecznego, myślę o rozbudzonych w nim nadziejach i wiem, że jemu może być trudno zrozumieć pozytywne strony takiej sytuacji. Dlatego w czasie spotkań z wolontariuszami duży nacisk kładziemy na konsekwencję i regularność, a także trafne ocenianie własnych możliwości.

Podsumowanie

Reasumując powyższe mamy nadzieję, iż nasze najważniejsze cele chociaż po części zostały osiągnięte tzn. że między innymi wizerunek Ośrodka Pomocy Społecznej uległ zmianie i nie jest kojarzony jedynie z udzielaniem pomocy osobom najuboższym. Dzięki wolontariuszom rozszerzony został zakres świadczeń oferowanych przez ośrodek. Stali się oni ważnym uzupełnieniem działań pracownika socjalnego.

Przedstawione informacje obrazują znaczenie i rolę wolontariatu, który wspiera działania profesjonalnych służb społecznych w obszarze pomocy społecznej. Efekty działań są obopólne, przynoszą wymierne korzyści zarówno osobom potrzebującym pomocy, jak również tym, którzy udzielają tej pomocy. Dużo zyskuje Ośrodek Pomocy Społecznej a szczególnie jego klienci, zmienił się wizerunek placówki, poszerzony został zakres jego świadczeń, uzupełniono działania pracownika socjalnego. Jednocześnie zwiększyła się wiedza o lokalnych problemach społecznych w naszym mieście i następuje rozwój lokalnej społeczności.

Wolontariat międzynarodowy – Projekt Partnerski Grundtviga p.n. „Życzliwa dłoń” – Wolontariat na rzecz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym (plik PDF, 79 kB).

Program wolontarystyczny w Ośrodku Pomocy Społecznej (plk PDF, 154 kB)